Ceza Ehliyeti Nedir? Yaşı Kaçtır? Ne Zaman Başlar?

tarafından
46
Ceza Ehliyeti Nedir? Yaşı Kaçtır? Ne Zaman Başlar?

Mekteplerde, adli vakalarda, münazara sonrasında, baş belaya girdiğinde sık sık ‘ceza ehliyeti‘ terimi kullanılır. Meşru bir terim olan bu deyimin ne anlama geldiği, ne demek olduğu merak edilir. Özellikle de ceza ehliyetin kimlere verildiği, kaç yaşında başladığı ile alakalı sualler sorulmaktadır. Bu mevzuda hem yurttaşlar hem kolluk eforları hem kabahatliler hem de yargı üyeleri araştırma yapar.

Ceza ehliyeti Nedir? Ne Demek?

Ceha ehliyeti, bireyin işlediği kabahatten dolayı mesul yakalanıp yakalanamayacağını gösterir. Ayrıca bireye eylemi sebebiyle verilecek cezayı sürükleyip sürüklemeyeceği mevzusunda da tanımlayıcıdır. Bir bireyin eylemlerinden mesul yakalanabilmesi, verilen cezayı karşılayabilmesi için ceza ehlyetinin olması gerekir. Bu ehliyetin olup olmadığını tanımlayan pek çok unsur bulunmaktadır. Yaş, idrak etme mahareti, farkındalığı, manipülasyon mahareti, usu balansı, manili olup olmaması gibi gidişatlara bağlı olarak bu ehliyetten laf edilebilir. Ceza ehliyeti olmayan birinin cezalandırılması da mevzubahisi değildir. Yaş mevzusu da oldukça ehemmiyetlidir. Zira 12 yaş altı ve us hastası olan şahısların ceza ehliyetinden laf edilemez.

Ceza Ehliyeti Kaç Yaşında Başlar? Kaç Yaşında Biter?

Yaş hududu ülkeden ülkeye değişiklik gösterebilir. Bu kapsamda alt ve üst hudutlar ehemmiyetlidir. Bu yaş aralığı 7 ile 21 arasında değişmektedir. Türk Ceza Yasasınca belirtilen alt yaş hududu 12’dir. 12 yaşının altındaki şahısların ceza ehliyeti yoktur. 12-15 yaş aralığındaki şahısların anlama, kavrama mahareti, kabahate, eyleme bakış açısına bakılır.

15-18 yaş aralığındaki şahıslarda ise hakimiyet mekanizması olup olmadığına bakılır. Bu hakimiyetler neticesinde ceza verilip verilmeyeceğine karar verilir. Bireye ağırlaştırıl müebbet mapus cezası verilecekse, bu cezanın verilmesi için koşullar oluşmuşsa 18-24 sene arasında ceza verilebilir. Müebbet mapus cezasının gerektirdiği gidişatlarda 12-15 seneye kadar ceza verilebilir. Öteki cezaların verilmesi gerektiğinde üçte biri indirilir. Bu halde her fiil için verilecek mapus cezası 12 seneden fazla olmamaktadır.

Ceza Ehliyet Başlangıçları Dünyada Nasıl?

Ceza ehliyetinin alt hududu 7 olan ülkeler: Avustralya, Kıbrıs, Bangladeş, İrlanda, Ürdün, Kuveyt, Pakistan, Lüübnan, Sudan, Suriye
Alt hududu 8 olan ülkeler: Sri Lanka, İskoçya
Alt hududu 9 olan ülkeler: Irak, Filipinler
Alt hududu 10 olan ülkeler: Avustralya, Nepal, Yeni Zelanda, Nikaragua, İngiltere
Alt hududu 12 olan ülkeler: Kanada, Kore, Uganda, Türkiye
Alt hududu 13 olan ülkeler: Cezayir, Çad, Fransa, Polonya, Tunus
Alt hududu 14 olan ülkeler: Çin, Almanya, Bulgaristan, Macaristan, İtalya, Japonya, Libya, Romanya, Rusya, Vietnam, Yugoslavya
Alt hududu 15 olan ülkeler: Mısır, Finlandiya, Danimarka, Norveç, İzlanda, Peru, sudan, İsveç
Alt hududu 16 olan ülkeler: Azerbaycan, Arjantin, Bolivya, Şili, Küba, Portekiz, İspanya, Ukrayna
Alt hududu 18 olan ülkeler: Kolombiya, Belçika, Panama, Peru

Ceza Ehliyeti Kimlere Verilir? Kimlere Verilmez?

12 yaş ve altındaki çocukların ceza ehliyeti bulunmamaktadır. Ayrıca işlenen kabahatin kalitesine, neticelerine bakılır ve bu neticeleri anlayamayacak bir us hastalığı olan bireyin ceza ehliyetinden de bahsedilemez. Başak bir ifadeyle 12 yaşından minik olan ve us hastası olan bireyler için ceza ehliyetinden laf edilemez. Şahısların gidişatını ölçmek için testler yapılır ve marifetleri değerlendirilir.

Ceza Ehliyeti Raporu Nasıl Alınır?

Ceza ehliyeti olmadığına dair rapor almak isteyen pek çok şahıs bulunur. Bu bireyler bazen gerçekten de haklıdır ve us sıhhati olmadığını kanıtlamaya çalışır. Bazen de işlenen kabahatlerin neticelerinden kaçmaya çalışırlar. Bunun için ceza ehliyeti olmadığına ait rapor alınmalıdır. Bu raporu verecek olanlar ise hekimlerdir.

Son güncelleme