Gümrük Personelinin Eş Durumu Mazeret Tayinleri Kaldırılabilir Mi?

tarafından
59
Gümrük Personelinin Eş Durumu Mazeret Tayinleri Kaldırılabilir Mi?

Ticaret Bakanlığı taşra teşkilatı bölge müdürlüklerinde ve bu bölge müdürlüklerine bağlı gümrük müdürlüklerinde yirmi bine yakın personel çalışmaktadır. Bakanlık taşra teşkilatı bünyesinde; Bölge Müdür Takviyecisi, Gümrük Müdürü, Gümrük Muhafaza Firaricilik ve İstihbarat Müdürü, Personel Müdürü, Şube Müdürü, Analist 640 rakamlı Kanun Kararında Kararname ile soyulan, Gümrük Müdür Takviyecisi, Bölge Amiri, Kısım Amiri, Şef, Tetkik Memuru, Muhafaza Memuru, Bilgisayar İşletmeni, Bilgi Hazırlama ve Hakimiyet İşletmeni, Memur, İcra Memuru unvanlarında bulunanlar rotasyona tabi olarak çalışmaktadır. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı mülga Yer Değiştirme İdaremeliği 7 Temmuz 2012 tarih ve 28346 rakamlı fotoğrafı gazetede yayımlanmıştır.  Bu İdaremelik; yer değiştirme suretiyle cetmeye tabi olan Bakanlık personelinin ceddilmelerinde, hizmetin gereklerini temel alarak soymayı emin kaidelere bağlamak, vazifede faydalılığı artırmak ve yurdun farklı hizmet bölgeleri ve alanlarında vazife yapmalarını sağlayarak hizmetin yaygınlaşmasını temin etmek emeliyle hazırlanmıştır. İdaremeliğin muhtelif maddelerinde 9 Mayıs 2013 tarih ve 28642 rakamlı Fotoğrafı Gazetede, 26 Mart 2015 tarih ve 29307 rakamlı Fotoğrafı Gazetede ve 4 Haziran 2016 tarih ve 29732 rakamlı Fotoğrafı Gazetede bazı farklılıklar yapılmıştır.

İdaremeliğin, Yer Değiştirme Suretiyle Cetmeye Tabi Personel başlığı 7. maddede ve Çalışma Vakitleri ve Yer Değiştirme Temelleri başlığı 8. maddede alttaki biçimiyle son halini almıştır:

Yer Değiştirme Suretiyle Cetmeye Tabi Personel

MADDE 7 – 1 Yer değiştirme suretiyle cetmeye tabi personel altta gösterilmiştir;

a Taşra teşkilatı personeli;

  • 1 Bölge Müdür Takviyecisi, Gümrük Müdürü, Gümrük Muhafaza Firaricilik ve İstihbarat Müdürü, Personel Müdürü, Şube Müdürü, Analist 640 rakamlı Kanun Kararında Kararname ile soyulan, Gümrük Müdür Takviyecisi, Bölge Amiri, Kısım Amiri, Şef, Tetkik Memuru, Muhafaza Memuru, Bilgisayar İşletmeni, Bilgi Hazırlama ve Hakimiyet İşletmeni, Memur, İcra Memuru.
  • 2 Laboratuar Müdürü, Mühendis laboratuar müdürlüklerinde vazifeli, Kimyacı, Laborant.

b Döner anapara teşkilatı personeli; Tasfiye Firma Müdürü, Ek ibare:RG-26/3/2015-29307 Firma Müdür Takviyecisi, Şef, Bilgisayar İşletmeni, Bilgi Hazırlama ve Hakimiyet İşletmeni, Memur, Anbar Memuru, Satış Memuru, Hazinedar, Koruma ve Güvenlik Görevlisi.

Çalışma Vakitleri ve Yer Değiştirme Temelleri

MADDE 8 – 1 Bu İdaremeliğe göre çalışan personelin hizmet bölgelerindeki gerekli çalışma vakitleri altta gösterilmiştir.

  • a 7 nci maddenin birinci fıkrasının a bendinin 1 numaralı alt bendi ile b bendinde sayılan unvanlar için hizmet bölgelerindeki çalışma süresi Ek-1 rakamlı cetvelde gösterilen beşinci hizmet bölgesinde 3 sene, dördüncü hizmet bölgesinde 4 sene, üçüncü hizmet bölgesinde 5 sene, ikinci hizmet bölgesinde 7 sene, birinci hizmet bölgesinde 8 yıldır. Mülga tümce:RG-26/3/2015-29307
  • b 7 nci maddenin birinci fıkrasının a bendinin 2 numaralı alt bendinde sayılan unvanlar için hizmet bölgelerindeki çalışma süresi ise Ek-2 rakamlı cetvelde yer alan her bir hizmet bölgesi için 9 yıldır.

2 Farklı birinci tümce:RG-9/5/2013-28642 Yer değiştirme suretiyle soymalarda, 12, Ek ibare:RG-26/3/2015-29307  13/A,14, 15 ve 16 ncı maddelerde belirtilen gidişatlar ile Dedektör Köpek Yönetçisi, X-Ray Cerrahı ve Gemi Arama Eğiticisi olarak görevlendirilenler hariç, her hizmet bölgesinde tanımlanan zamanın bitirilmesi temeldir. Bu zamanı bitiren personel farklı hizmet bölgelerini soyulur. Ancak, yer değiştirmeye tabi yakalanacak personel rakamının gereksinimi karşılayamaması gidişatında, gereksinim giderilinceye kadar, Ek ibare:RG-26/3/2015-29307  dördüncü ve beşinci hizmet bölgesinde vazife yapan personel hariç bulunduğu hizmet bölgesinin çalışma vaktini doldurmasına en az kalanlardan başlamak koşuluyla, çalışma vaktini bitirmeyenlerden de atama yapılabilir. Tüm hizmet bölgelerindeki çalışma zamanlarını dolduran personel, gidişatları iki senede bir araştırılarak, kadro imkânları ve Bakanlığın hizmet gereksinimi ile personelin isteği dikkate alınarak farklı hizmet bölgelerine atanabilir veya yerlerine vazgeçilebilir.

3 Hali Hazırda vazife yaptığı hizmet bölgesindeki çalışma zamanının en az yarısı kadar çalışmış olmak koşuluyla, çalışma süresi aynı bölge içinde en fazla iki hizmet alanını parçalanabilir. Bu parçalanma kadro gidişatı ve hizmet gereksinimi göz önüne alınarak Heyetçe re’sen yapılabileceği gibi personelin arzı üzerine de yapılabilir. Bu İdaremelikte belirtilen haller dışında, bulunulan hizmet bölgesindeki çalışma süresi bitirilmeden değişik hizmet bölgelerine atama yapılamaz.2

4 Farklı ibare:RG-26/3/2015-29307 Çalışma vaktini dolduran personel, 12, 13/A, 16 ve 25 inci madde kararları dışında, hali hazırda vazife yaptığı bölge müdürlüğüne bağlı, ancak değişik hizmet bölgelerine dâhil bir hizmet alanını ceddilemez.

5 Yer değiştirmeye tabi olmayan unvanlarda geçen vakitler, yer değiştirme zamanının hesabında dikkate alınmaz.

6 Çalışma zamanının hesabında 30 Eylül tarihi temel alınır. Hizmet bölgesi çalışma zamanının hesaplanmasında, ay kesirleri bütün ay olarak kabul edilir.

7 Hali Hazırda vazife yaptığı hizmet bölgesindeki çalışma vaktini bitirmesine karşın, bu hizmet bölgesinin çalışma vaktini aşan fazla vakitleri temel alınarak yapılan sıralamaya göre tanımlanan kontenjan dâhilinde soyulma sırası gelmeyenler, o sene yer değiştirmeye tabi yakalanmayarak yerlerine vazgeçilebilirler. Mülga tümce:RG-26/3/2015-29307

8 Mülga:RG-26/3/2015-29307

9 Mülga:RG-9/5/2013-28642

İdaremeliğin, Mazaret Grupları başlığı 12. maddede ve Bahaneye Dayalı Yer Değiştirme Temelleri 13. maddede alttaki biçimiyle son halini almıştır:

Gerekçe Grupları

MADDE 12 – Başlığı ile beraber farklı:RG-26/3/2015-29307

1 Altta belirtilen gerekçelerin dokümanlandırılması ve alakalıların da arzı halinde; çalışma vaktini doldurmuş personel yerlerine vazgeçilebilir; çalışma vaktini bitirmeyen personel farklı hizmet bölge ve alanlarına atanabilir.

  • a A Sıhhat gerekçeyi,
  • b B Aile birliği gerekçeyi,
  • c C Can güvenliği gerekçeyi.

2 Gerekçelerin değerlendirilmesinde; sıhhat, aile birliği ve can güvenliği öncelik sırası temel alınır.

3 Gerekçeleri sebebiyle yeri değiştirilecek olanların cetmeleri öncelikle; aynı hizmet bölgesi içindeki başka bir hizmet alanına, bu biçimde gerekçenin karşılanamaması veya vazife yaptığı hizmet bölgesinde gereksinim bulunmaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde gereksinim dinlenen ve gerekçesinin karşılanabileceği bir hizmet alanını soyulabilir. Gerekçeleri sebebiyle yeri değiştirilenlerden bölge hizmet süresi dolu olanların, bahanelerinin ortadan kalkması halinde dağıldığı bölgedeki yetersiz kalan çalışma süresi bitirdirtilir.

4 Sıhhat ve aile birliği gerekçeleri sebebiyle, başka hizmet bölgesi veya alanına soyulan ya da yerinde vazgeçilen memurlardan bölge hizmet süresi dolu olanlar, bahanelerinin devam ettiğini her sene Ocak ayından itibaren alacağı evrak ile dokümanlandırmak ve Mart ayının sonuna kadar Başkanlığa yollamak zorundadırlar. Heyet, sevk edilen dokümanları her sene yine değerlendirir. Bahanelerine ait bilgi ve dokümanları yollamayanların gerekçe hallerinin ortadan kalktığı kabul edilerek, buna göre harekât yapılır.

Bahaneye Dayalı Yer Değiştirme Temelleri

MADDE 13 – Başlığı ile beraber farklı:RG-26/3/2015-29307

1 Gerekçelerin dokümanlandırılması altta belirtilen temellere göre yapılır.

a Sıhhat bahanesine sabrederek yer farklılığı; memurun sıhhat bahanesine sabrederek yer değiştirme veya yerinde kalma arzında bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla mükellef olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi atama edildiği kardeşinin hastalığının vazife yaptığı yerde ya da vazife yerinin değişmesi halinde rehabilitasyonunun olası olmadığı veya mevcut vazife yerinin mevzubahisi bireylerin sıhhat vaziyetini riske düşüreceğini eğitim ve araştırma sağlık kurumu veya üniversite sağlık kurumundan alınacak sıhhat heyeti raporu ile dokümanlandırması gerekir.

b Aile birliği bahanesine sabrederek yer farklılığı, memurun;

  • 1 Kamu personeli olan eşinin, müessese içi yer değiştirme suretiyle soyulma imkânının olmaması veya mevzuatı uyarınca gerekli yer değiştirmeye tabi yakalanan bir vazifede bulunması gidişatında bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere ceddilmesi suretiyle yapılabilir.
  • 2 Eşlerin her ikisinin de Bakanlıkta çalışıyor olması halinde, Bakanlığın daha fazla hizmet gereksinimi dinlediği yere ceddilmesi suretiyle yapılabilir.
  • 3 Eşlerin farklı müessesede çalışıyor olması halinde müesseseler arasında lüzumlu koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki müessesenin de öncelikli hizmet gereksiniminin bulunduğu yere ceddilmesi suretiyle yapılabilir.
  • 4 Milletvekili, belediye başkanı, muhtar veya noter olan eşlerinin bulunduğu yere ceddilmesi suretiyle yapılabilir.
  • 5 Kamu personeli olmayan eşinin, arz edilen yerde Farklı ibare:RG-4/6/2016-29732 müracaat tarihi haysiyetiyle son iki sene içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi ismine veya bir hizmet akdi ile patrona bağlı olarak çalışmış ve hali hazırda çalışıyor olması halinde bu gidişatta olan eşin bulunduğu yere ceddilmesi suretiyle yapılabilir. Ancak, bu karar beşinci ve dördüncü hizmet bölgesine ceddileceklerin bu bölgelerin gereksinimini karşılamaması gidişatında bu bölge hizmet zamanlarını bitirmeyenler için uygulanmaz.1
  • 6 Aile birliği bahanesine sabrederek yer değiştirme veya yerinde kalma isteğinde bulunan memur, eşinin kamu müessese ve kuruluşlarında kamu personeli olarak çalıştığına veya ceddilmeyi ya da yerinde kalmayı arz ettiği yerde eşinin Farklı ibare:RG-4/6/2016-29732 müracaat tarihi haysiyetiyle son iki sene içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi ismine veya bir hizmet akdi ile patrona bağlı olarak hali hazırda çalıştığına ya da birinci fıkranın b bendinin 4 numaralı alt bendinde sayılan vazifelerde bulunduğuna ait dokümanı takdim etmekle mükelleftir. Ayrıca yer değiştirme müracaatına, konutluluk vaziyetini ispatlayan vukuatlı misalinin de ilave edilmesi gerekir.

c Can güvenliği bahanesine bağlı yer farklılığı;

  • 1 Memurun can güvenliği bahanesine sabrederek yer değiştirme arzında bulunabilmesi için; kendisinin, eşinin veya bakmakla mükellef olduğu çocuklarından birinin bulunduğu yerde kalmasının can güvenliğini tehdit altında vazgeçeceğinin duruşma kararı veya valilik makamından alınacak evrakla dokümanlandırması gerekir.
  • 2 8/3/2012 tarihli ve 6284 rakamlı Ailenin Korunması ve Bayana Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun 4 namcı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca hakkında adli makamlarca işyerinin değiştirilmesine ait gözetici önlem kararı alınan memur, aynı hizmet bölgesi içindeki başka bir hizmet alanına, vazife yaptığı hizmet bölgesinde gereksinim bulunmaması halinde ise değişik hizmet bölgelerine atanabilir.

Manililik Durumuna bağlı yer farklılığı

MADDE 13/A – Ek:RG-26/3/2015-29307

  •  1 Alakalı mevzuatına göre alınan sıhhat heyeti raporunda en az yüzde kırk oranında manili olduğu belirtilen memurlar ile ağır manili raporlu eşi veya bakmakla mükellef olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar manililik gidişatından kaynaklanan mazeretlere dayalı olarak yer değiştirme arzında bulunabilir.
  • 2 Bu kapsamdaki arzlar bu İdaremelikte yer alan kısıtlayıcı kararlara tabi olmaksızın kadro imkânları ve hizmet gereksinimi dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir kereden fazla faydalanılamaz.
  • 3 Memurun kendisinin veya beraber yaşadığı eşi ve bakmakla mükellef olduğu çocuklarının manililik vaziyetinin rehabilitasyonu nedeniyle yer farklılığını arz etmesi halinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının manililik gidişatına uygun olması temeldir.
  • 4 Manililik gidişatı devam ettiği sürece istek dışında memurun yeri değiştirilmez. Bölge hizmet vaktini bitirenlerden Bakanlıkça lüzumlu görülmesi halinde manililik vaziyetinin devam ettiğine ait eğitim ve araştırma sağlık kurumu veya üniversite sağlık kurumundan alınacak sıhhat heyeti raporu arz edilebilir. Manililik gidişatı ortadan kalkan memurlar hakkında bu İdaremelikte yer alan değişik kararlar uygulanır.

Gümrük Memurlarının Eş Durumu Bahanesiyle Yapılabilecek Farklılıklara Ait Mevzuat Kararları

Anayasamızın “Arzuhal, bilgi edinme ve kamu denetçisine müracaat etme hakkı” başlıklı 74 namcı maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine müracaat etme hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Halk Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Müesseseyi yönetin işleyişiyle alakalı şikayetleri inceler.” kararı, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle Alakalı Kararlar” ana başlığında “Genel Kararlar” kenar başlıklı 128 inci maddesinde; “Memurların ve değişik kamu misyonlularının kaliteleri, soyulmaları, vazife ve yetkileri, hakları ve mükelleflikleri, aylık ve tahsisatları ve değişik özlük işleri yasayla tertip edilir. Ancak, malî ve sosyal haklara ait toplu kontrat kararları gizlidir.” kararı, “İdaremelikler” başlıklı 124 namcı maddesinde; “Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu 3 / 7 tüzelkişileri, kendi vazife alanlarını ilgilendiren yasaların ve anayasaların uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara ters olmamak koşuluyla, idaremelikler çıkarabilirler…

657 rakamlı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle soyulma” başlıklı 72 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Yine veya yer değiştirme suretiyle yapılacak soymalarda; aile ünitesini muhafaza etmek bakımından müesseseler arasında lüzumlu koordinasyon sağlanarak memur olan değişik eşin de isteği halinde soyması, cetmeye tabi yakalanan memurun soyulduğu yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen temeller çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle ceddilmeye tabi memurun soyulduğu yerde eşinin ceddileceği teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla beraber kalitesine uygun münhal bir vazife bulunmaması ve alakalının da arzı halinde, bu personele eşinin vazife süresi ile hudutlu olmak üzere alttaki koşullarda izin verilebilir.

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Ceddilmelerine İlişin İdaremelik’in “Aile Birliği Bahanesine Bağlı Yer Farklılığı” başlıklı 14 namcı maddesinin birinci fıkrasının a ve c bentlerinde; “aKamu personeli olan eşinin, müessese içi yer değiştirme suretiyle soyulma imkânın olmaması veya mevzuatı uyarınca eşin gerekli yer değiştirmeye tabi yakalanan bir vazifede bulunması gidişatında bu kapsamdaki eşin bulunduğu yere… c Eşlerin farklı müessesede çalışıyor olması halinde müesseseler arası lüzumlu koordinasyon sağlanmak suretiyle her iki müessesenin de öncelikli hizmet gereksiniminin bulunduğu yere ceddilmesi suretiyle yapılabilir.

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Ceddilmelerine İlişin İdaremelik’in “Aile Birliği Bahanesine Bağlı Yer Farklılığı” başlıklı 14 namcı maddesinin birinci fıkrasının d bentlerinde; Kamu personeli olmayan eşinin, arz edilen yerde müracaat tarihi haysiyetiyle son iki sene içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi ismine veya bir hizmet akdi ile patrona bağlı olarak çalışmış ve hali hazırda çalışıyor olması halinde bu gidişatta olan eşin bulunduğu yere ceddilmesi suretiyle yapılabilir.

Danıştay’ın Gümrük Personelinin Özel Sektördeki Eş Gidişatı Gerekçe Atamalarına Ait Kararı

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı mülga Yer Değiştirme İdaremeliğinde Farklılık Yapılmasına Dair İdaremeliğin 7. maddesi ile değiştirilen 13. maddesinin b bendinin 5 numaralı alt kısmında geçen “…Ancak, bu karar beşinci ve dördüncü hizmet bölgesine ceddileceklerin bu bölgelerin gereksinimini karşılamaması gidişatında bu bölge hizmet zamanlarını bitirmeyenler için uygulanmaz.” Danıştay 16. Dairesinin 2015 tarih ve 18219 Temel No’lu kararı ile hukuka uyarlık bulunmamıştır ve yürütmenin durdurulması kararı verilmiştir.

Danıştay bahane olarak, Vakada Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Yer Değiştirme İdaremeliğinde Yapılan dava mevzusu farklılık, genel idaremelik kalitesinde olan ve kendisine ters tertip etme getirmeyen Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Ceddilmelerine Ait İdaremelikle tertip edilmeyen bir alanda yeni bir alanda tertip etme getirmektedir. Bu gidişatta, mevzubahisi tertip etme ile genel idaremelikte ve özel idaremelikte yer verilmeyen bir mevzuda yeni bir mükelleflik getirildiği ve alakalılar hakkında getirilen bu mükellefliğin de, gerek Tüzük, gerekse de Yasalar ile konulan “aile birliğinin korunması” ve “aile tamlığı” prensiplerine ters olduğundan, dava mevzusu harekâtta hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Gümrük Personelinin Eş Gidişatı Gerekçe Atamaları Kaldırılabilir Mi?

Ticaret Bakanlığı merkez teşkilatında son günlerin en ehemmiyetli mevzusu Yer Değiştirme İdaremeliğinin değiştirilmesi olarak öğrenilmektedir. Personelin rotasyona tabi olarak 5 bölgede de çalışmak zorunda olduğu bakanlıkta, yapılacak idaremelik farklılığı ile “bölge rakamının eksiltmesi” ve “Aile birliği bahanesine sabrederek yer farklılığı yapan memurların” vaziyetlerinin değiştirmesi olduğu öğrenilmektedir. İdaremelik çerçevesinde bu farklılıktan bir netice elde edilemeyeceğini öğrenen bakanlık bürokratları bir üst hukuk normuna müracaat eterek mevzunun çözülmesini tasarlamaktadır. Bunun için de Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile mevzunun çözülmesi seçenek bir tasarı olarak görülmektedir. Her ne kadar Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi normlar hiyerarşisi açısından İdaremelikten daha üst bir norm olarak kabul edilse de gerek Tüzük, gerekse de Yasalar ile konulan “aile birliğinin korunması” ve “aile tamlığı” prensiplerine ters olan bir normun Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile tertip edilmesi de hukuk kumpasımız açısından hukuka terslik teşkil edebilecektir.